Takrorlash: geografik qobiq, okeanlar, Afrika va Avstraliya
Takrorlash darsi: geografik qobiq, Dunyo okeani, Afrika va Avstraliyaning asosiy xususiyatlari; «Xaritada top!» o'yini, materiklarni solishtirish va kengaytirilgan test.
O'yin bilan takrorlaymiz
Avval xaritani qanchalik yaxshi bilishingizni tekshiring. Afrika va Avstraliyaning tog'lari, daryolari, ko'llari, cho'llari va chekka nuqtalarini toping!
🎯 O'yin: xaritada top!
Obyekt nomi chiqadi — uning joyini xaritadan bosing. Qancha yaqin bossangiz, shuncha ko'p ball olasiz. 10 ta savol, har biri 100 ballgacha.
Boshlash uchun «O'yinni boshlash»ni bosing
Savol: 0/10 · Ball: 0
Har bir to'g'ri javobdan keyin obyekt haqida qisqa ma'lumot chiqadi.
Asosiy tushunchalarni eslang
- Geografik qobiq — litosfera, gidrosfera, atmosfera va biosfera o'zaro kirishib ketgan yaxlit qobiq. Uning qonuniyatlari: bir butunlik, modda va energiya aylanishi, ritmiklik, zonallik.
- Dunyo okeani — 361 mln km²; to'rtta okean: Tinch, Atlantika, Hind, Shimoliy Muz. O'rtacha sho'rlik 35 ‰. Iliq va sovuq oqimlar materiklar iqlimini o'zgartiradi.
- Iqlim mintaqalari — 7 ta asosiy va 6 ta oraliq; havo massalari: ekvatorial, tropik, mo'tadil, arktika (antarktika).
Afrika va Avstraliya: o'xshash va farqli
| Belgisi | Afrika | Avstraliya |
|---|---|---|
| Maydoni | 30,3 mln km² (2-o'rin) | 7,7 mln km² (eng kichik) |
| Joylashuvi | 4 yarimsharda, ekvator o'rtasidan kesadi | To'liq Janubiy yarimsharda |
| Relyefi | Platolar va yassi tog'liklar, yer yorig'i | Eng past materik, 95 % tekislik |
| Eng baland nuqtasi | Kilimanjaro, 5895 m | Kostyushko, 2228 m |
| Iqlimi | Eng issiq materik | Eng quruq materik |
| Tabiat zonalari | Ekvatordan ikki tomonga simmetrik | Cho'llar atrofida yarim halqa |
| Hayvonlari | Savannaning yirik hayvonlari | Xaltalilar, tuxum qo'yuvchi sutemizuvchilar |
| Aholisi | 1,5 mlrd, 54 davlat | 27 mln, 1 davlat |
O'xshashligi: ikkalasi ham Gondvananing bo'lagi, asosini qadimgi platforma tashkil etadi; ikkalasining ham katta qismi tropik mintaqada, ulkan cho'llari bor; Janubiy tropik ikkalasini ham kesib o'tadi.
🗺 Avstraliya: materik pasporti
Xaritadagi belgini yoki pastdagi nomni bosing. «Chekka nuqtalar» — materikning eng shimoliy, janubiy, g'arbiy va sharqiy nuqtalari koordinatalari bilan.
📐 Maydoni
7,7 mln km²
eng kichik materik
⛰ Eng baland nuqtasi
2 228 m
Kostyushko
⬇ Eng past nuqtasi
−16 m
Eyr ko'li
📏 O'rtacha balandligi
215 m
dengiz sathidan
👥 Aholisi
27 mln
1 ta davlat — Avstraliya Ittifoqi
- 🏅Eng kichik va eng past materik
- 🏅Odam yashaydigan materiklar ichida eng quruq
- 🏅To'liq Janubiy yarimsharda joylashgan
- 🏅Hayvon va o'simliklarining ko'pchiligi endemik (faqat shu yerda)
Materiklarni solishtiramiz:
Endemik hayvonlar
🔑 Tayanch tushunchalar
❓ Savol va topshiriqlar
Avval o'zingiz javob bering, so'ng tekshiring.
1 Afrika va Avstraliyaning o'xshash tomonlari nimada? Javob
Ikkalasi ham Gondvananing bo'lagi, asosi qadimgi platforma; katta qismi tropik mintaqada; ulkan cho'llari bor; Janubiy tropik ikkalasini ham kesib o'tadi.
2 Ularning asosiy farqlari nimada? Javob
Afrika katta va eng issiq, ekvator o'rtasidan kesadi, zonalari simmetrik; Avstraliya eng kichik, eng past va eng quruq, to'liq Janubiy yarimsharda, zonalari halqasimon.
3 Geografik qobiqning umumiy qonuniyatlarini ayting. Javob
Bir butunlik, modda va energiya aylanishi, ritmiklik, zonallik va balandlik mintaqalanishi.
4 Tuxum qo'yib, bolasini sut bilan boqadigan hayvonlar qaysilar va ular qayerda yashaydi? Javob
O'rdakburun va yexidna; Avstraliyada.
5 Afrika va Avstraliyaning eng baland va eng past nuqtalari qaysilar? Javob
Afrika: Kilimanjaro (5895 m) va Assal ko'li (−155 m); Avstraliya: Kostyushko (2228 m) va Eyr ko'li (−16 m).
✅ O'zingizni sinang
12 ta savol · javobni bosing — darhol tekshiriladi
Ball: 0 / 12
-
1.Geografik qobiqning yuqori chegarasi qayerdan o'tadi?
-
2.Pangeyaning janubiy qismi qanday nomlanadi?
-
3.Eng sho'r okean qaysi?
-
4.Qaysi sovuq oqim Namib cho'lini hosil qilgan?
-
5.Afrikaning eng uzun daryosi qaysi?
-
6.Qaysi materik to'liq Janubiy yarimsharda joylashgan?
-
7.Savanna qaysi iqlim mintaqasiga xos?
-
8.Avstraliyaning eng katta daryo tizimi qaysi?
-
9.Buyuk Afrika yer yorig'idagi chuqur ko'l qaysi?
-
10.Faqat evkalipt barglari bilan oziqlanadigan hayvon qaysi?
-
11.Iqlim hosil qiluvchi omillarga nima KIRMAYDI?
-
12.Afrikaning eng baland nuqtasi qaysi?
🎉