Amaliy mashg'ulot: shamol, «shamollar guli» va namlik

Shamol kuchini bosim farqi bo'yicha solishtirish, «shamollar guli»ni chizish, mutlaq va nisbiy namlikni hamda namlanish darajasini hisoblash bo'yicha amaliy topshiriqlar.

1-variant. Shamolning yo'nalishi va kuchi

1) Quyidagi juftliklarda havo bosimi berilgan. Qaysi holatda shamol kuchliroq esadi? Ularni shamol kuchi kamayib borish tartibida joylashtiring:

	Bosim A	Bosim B
a)	750 mm	735 mm
b)	710 mm	740 mm
c)	760 mm	755 mm
d)	700 mm	720 mm

2) Sizning shahringizga shamollar qishda shimoldan, bahorda g'arb va janubi-g'arbdan, yozda janubdan esadi. Ularni qanday nomlaymiz?

2-variant. «Shamollar guli»ni chizish

«Shamollar guli» — ma'lum vaqt (hafta, oy, yil) davomida esgan shamollar yo'nalishini ko'rsatuvchi chizma. Uni chizish uchun nuqtadan 8 ta yo'nalish chizig'i o'tkaziladi, har bir chiziqqa shu tomondan shamol esgan kunlar soni masshtab bo'yicha qo'yiladi va uchlari tutashtiriladi.

Namuna. Samarqandda bir oyda shamollar: shimoldan 3 kun, shimoli-sharqdan 2, sharqdan 6, janubi-sharqdan 4, janubdan 2, janubi-g'arbdan 3, g'arbdan 7, shimoli-g'arbdan 3 kun esgan. Ma'lumotlarni kiriting:

🌹 «Shamollar guli»ni chizamiz

Har bir yo'nalishdan necha kun shamol esganini kiriting — chizma o'zi hosil bo'ladi. Eng uzun «barg» — eng ko'p esgan shamol.

Sh ShSh Shq JSh J JG' G' ShG'

Jami: kun · Eng ko'p:

Shamol qaysi tomondan kelayotgan bo'lsa, o'sha tomon nomi bilan ataladi: g'arbdan esgan shamol — g'arbiy shamol. Yo'nalishni fluger, tezligini anemometr o'lchaydi.

3-variant. Havo namligi

Jadvalni daftaringizga ko'chirib, bo'sh kataklarni to'ldiring (havo sig'dira oladigan bug': 0 °C — 5 g, +10 °C — 9 g, +20 °C — 17 g, +30 °C — 30 g):

Harorat	Mutlaq namlik, g/m³	Nisbiy namlik, %
0 °C	3	?
+10 °C	6	?
+20 °C	?	50
+30 °C	24	?

4-variant. Namlanish darajasi

Joy	Yillik yog'in	Mumkin bo'lgan bug'lanish	Namlanish darajasi
Orolbo'yi	120 mm	2000 mm	?
Sirdaryo viloyati	240 mm	1600 mm	?
Farg'ona vodiysi	450 mm	1500 mm	?
Tog'dagi qishloq	880 mm	880 mm	?

O'simliklar uchun eng qulay va eng noqulay sharoit qayerda ekani haqida xulosa chiqaring.

❓ Savol va topshiriqlar

Avval o'zingiz javob bering, so'ng tekshiring.

1 1-variant: shamol kuchi bo'yicha tartib qanday? Javob

Bosim farqlari: a) 15, b) 30, c) 5, d) 20 mm. Kuchlidan kuchsizga: b, d, a, c.

2 Qishda shimoldan, bahorda g'arb va janubi-g'arbdan, yozda janubdan esadigan shamollar qanday ataladi? Javob

Shimoliy; g'arbiy va janubi-g'arbiy; janubiy shamollar.

3 Namunadagi «shamollar guli»da qaysi shamol eng ko'p esgan? Javob

G'arbiy shamol — 7 kun.

4 3-variant: jadval javoblari. Javob

0 °C — 3 : 5 = 60 %; +10 °C — 6 : 9 ≈ 67 %; +20 °C — 50 % dan 8,5 g; +30 °C — 24 : 30 = 80 %.

5 4-variant: namlanish darajasi va xulosa. Javob

Orolbo'yi — 0,06; Sirdaryo — 0,15; Farg'ona — 0,3; tog'dagi qishloq — 1,0. Eng qulay sharoit tog'da, eng noqulay — Orolbo'yida.

✅ O'zingizni sinang

5 ta savol · javobni bosing — darhol tekshiriladi

Ball: 0 / 5

1.Qaysi holatda shamol eng kuchli esadi?
2.«Shamollar guli»da eng uzun «barg» nimani bildiradi?
3.+10 °C da havoda 9 g bug' bor. Nisbiy namlik qancha?
4.Namlanish darajasi 1,0 bo'lgan joyda o'simliklar uchun sharoit qanday?
5.Fluger strelkasi qaysi tomonni ko'rsatadi?