5-sinf geografiya III bob. Geografik xaritalar ⏱ 2 daqiqa o'qish

Amaliy mashg'ulot: geografik koordinatalarni aniqlash

Nuqta qaysi yarimsharda joylashganini aniqlash, shaharlarning geografik koordinatalarini topish va koordinatalar bo'yicha xaritadan obyektlarni izlash bo'yicha amaliy topshiriqlar.

Eslab olamiz

1-topshiriq. Qaysi yarimshar?

Quyidagi nuqtalar qaysi yarimsharlarda joylashgan?

Nuqta Kenglik Uzunlik
D 55° sh.k. 65° sh.u.
N 35° j.k. 140° sh.u.
K 15° sh.k. 90° g'.u.
M 23° j.k. 43° g'.u.

2-topshiriq. Shaharlarning koordinatalari

Atlasdagi «Yarimsharlar tabiiy xaritasi» yoki quyidagi xaritadan Toshkent, Nyu-York, Kanberra, Pekin va Rio-de-Janeyro shaharlarining koordinatalarini aniqlang. «O'yin» rejimida esa koordinata bo'yicha shaharni toping:

🌐 Daraja to'ri va geografik koordinatalar
Xarita ustida sichqonchani yuring (yoki bosing) — kenglik va uzunlik ko'rinadi. «O'yin» rejimida shaharni koordinatasi bo'yicha toping.
60° j 30° j 0° 30° sh 60° sh 150° g' 90° g' 30° g' 30° shq 90° shq 150° shq Bosh meridian Ekvator
Kenglik ekvatordan shimol va janubga 0° dan 90° gacha, uzunlik Bosh meridiandan sharq va g'arbga 0° dan 180° gacha hisoblanadi.

3-topshiriq. Gradus farqi

a) Toshkent 69° sh.u. da, Parij esa 2° sh.u. da joylashgan. Ular uzunlik bo'yicha bir-biridan necha gradus uzoqda?

b) Toshkent (41° sh.k.) va Qohira (30° sh.k.) orasidagi kenglik farqi necha gradus? Meridian bo'ylab 1° taxminan 111 km ekanini bilib, bu farqni kilometrga aylantiring.

4-topshiriq. Koordinata bo'yicha toping

Xarita va globusdan quyidagi koordinatalarda nima joylashganini aniqlang:

  1. 20° sh.k., 155° g'.u. — qaysi orollar?
  2. 55° j.k., 70° g'.u. — qaysi orol?
  3. 12° sh.k., 72° g'.u. — qaysi materikning eng chekka nuqtasi?
  4. 39° j.k., 146° sh.u. — qaysi materikning eng chekka nuqtasi?

❓ Savol va topshiriqlar

Avval o'zingiz javob bering, so'ng tekshiring.

1 1-topshiriq: D, N, K va M nuqtalar qaysi yarimsharlarda? Javob
D — Shimoliy va Sharqiy; N — Janubiy va Sharqiy; K — Shimoliy va G'arbiy; M — Janubiy va G'arbiy.
2 Shaharlarning taxminiy koordinatalari qanday? Javob
Toshkent — 41° sh.k., 69° sh.u.; Nyu-York — 41° sh.k., 74° g'.u.; Kanberra — 35° j.k., 149° sh.u.; Pekin — 40° sh.k., 116° sh.u.; Rio-de-Janeyro — 23° j.k., 43° g'.u.
3 3a. Toshkent va Parij uzunlik bo'yicha necha gradus farq qiladi? Javob
69° − 2° = 67°.
4 3b. Toshkent va Qohira kenglik farqi necha gradus va necha km? Javob
41° − 30° = 11°; 11 × 111 ≈ 1220 km (faqat shimol-janub yo'nalishi bo'yicha).
5 4-topshiriq javoblari. Javob
1) Gavayi orollari; 2) Olovli Yer oroli; 3) Janubiy Amerikaning eng shimoliy nuqtasi (Galinas burni); 4) Avstraliya materigining eng janubiy nuqtasi — Saut-Ist-Poynt burni (Uilson yarimoroli).
6 (0°, 0°) nuqta qayerda joylashgan? Javob
Atlantika okeanida, Gvineya qo'ltig'ida — Afrika qirg'oqlaridan janubroqda.

✅ O'zingizni sinang

6 ta savol · javobni bosing — darhol tekshiriladi

Ball: 0 / 6
  1. 1.35° j.k., 140° sh.u. nuqtasi qaysi yarimsharlarda?
  2. 2.Koordinata aytilganda qaysi biri birinchi aytiladi?
  3. 3.20° sh.k., 155° g'.u. da qaysi orollar joylashgan?
  4. 4.Toshkent (69° sh.u.) va Parij (2° sh.u.) uzunlik bo'yicha necha gradus farq qiladi?
  5. 5.Kengligi 0° bo'lgan nuqta qayerda joylashgan?
  6. 6.Kenglik farqi 5° bo'lsa, meridian bo'ylab masofa taxminan qancha?