Yerning o'q og'ishi va fasllar
Osiyo qit'asi
Geografiya Xarita Sayoshat

Yerning o'q og'ishi va fasllar

Tahrirlash

Ko'pchilik fasllar o'zgarishini Yer va Quyosh orasidagi masofaning o'zgarishi bilan tushuntiradi. Bu noto'g'ri! Aslida Yer Quyoshdan eng yaqin bo'lganda (yanvar) shimoliy yarim sharda qish. Fasllarning asosiy sababi — Yerning o'q og'ishi (23.5°) dir. Bu og'ish Yer orbitasida harakat qilganda shimoliy va janubiy yarim sharlarning quyosh nuriga mos kelishini vaqti-vaqti bilan o'zgartiradi.

Mazkur og'ish bo'lmaganida, Yer yuzida fasllar bo'lmagan — hamma joyda yil bo'yi deyarli bir xil iqlim hukmron bo'lardi. Qiziq: Yer o'qining og'ish burchagi ham doim bir xil emas. U 41,000 yillik tsiklda 22.1° dan 24.5° gacha o'zgarib turadi. Hozirgi 23.5° esa bu tsiklda kamayish bosqichida joylashgan. Bu kichik o'zgarish ham muzlik davrlarini keltirib chiqarishi mumkin.