Yangilik: Islandiyada vulqon faolligi tufayli relyefning o'zgarishi va yangi yer shakllarining paydo bo'lishi

So'nggi davrda Islandiyaning Reykjanes yarimorolida davom etayotgan intensiv vulqon otilishlari hududning fiziki-geografik xaritasini sezilarli darajada o'zgartirib yubordi. Er ostidan otilib chiqayotgan ulkan miqdordagi magma va lava oqimlari sovib, yangi quruqlik shakllari, qalin lava maydonlari va vulqon konuslarini hosil qildi. Ushbu geologik va geografik jarayonning asosiy o'ziga xosliklari quyidagilardan iborat: * Topografik o'zgarishlar: Avvalgi tekisliklar va vodiylar o'nlab metr qalinlikdagi qaynoq tosh va lava qatlami ostida qolib, butunlay yangi relyef shakllandi. Topograflar va kartograflar sun'iy yo'ldosh ma'lumotlari asosida hududning yangilangan xaritalarini ishlab chiqishga majbur bo'lishmoqda. * Tektonik plitalar chegarasidagi harakat: Bu voqea Yevroosiyo va Shimoliy Amerika litosfera plitalarining bir-biridan uzoqlashish (divergensiya) nuqtasida yuz berayotgan geologik jarayonlarning naqadar tez va faol kechishini ko'rsatuvchi yorqin misoldir.

Yer qobig'idagi yoriqlar kengayib, yangi magmatik jinslar yuzaga chiqmoqda. * Inson geografiyasiga ta'siri: Tabiiy landshaftning keskin o'zgarishi mahalliy aholi punktlari, yo'l infratuzilmasi va mashhur "Ko'k laguna" (Blue Lagoon) kabi turistik zonalarga bevosita ta'sir ko'rsatdi. Lava oqimlarini burib yuborish uchun insonlar tomonidan sun'iy himoya dambalari (tuproq ko'tarmalar) qurilishi tabiiy va antropogen landshaftning uyg'unlashuviga olib keldi. Ushbu hodisa sayyoramizning geomorfologik jihatdan qotib qolmagan, balki doimiy ravishda shakllanib, o'zgarib turuvchi faol tizim ekanligini amalda namoyish etmoqda. Manba: Gemini