Yer magnit qutblari o'zgarmoqda
Osiyo qit'asi
Geografiya Xarita Sayoshat

Yer magnit qutblari o'zgarmoqda

Tahrirlash

Ko'pchilik bilmaydi, lekin Yerning magnit shimoliy qutbi — kompas ko'rsatadigan joy — haqiqiy geografik shimol emas va u doim harakat qilmoqda! Hozir u yiliga ~55 km tezlik bilan Sibir tomon siljiyapti. Bu shunchalik tez harakat qilyaptiki, GPS va navigatsiya tizimlari har yili qayta kalibrlash talab qiladi. 2019-yilda yangilangan Jahon magnit modeli shunday tez o'zgarish tufayli rejalashtirilganidan avval chiqarilishi kerak bo'ldi.

Olimlar hisoblariga ko'ra, Yer magnit qutblari har 200,000-300,000 yilda to'liq almashinadi — shimol janub bo'ladi, janub shimol! Oxirgi almashinuv 780,000 yil oldin bo'lgan. Demak, biz 'kechikkanmiz'. Bunday almashinuv vaqtida Yerning magnit qalqoni bir necha foizgacha zaiflashadi, bu esa kosmik nurlanish uchun yo'l ochadi.