Yangi Zelandiya

Maori xalqlari istiqomat qilib kelgan Yangi Zelandiya 1642-yili A. Tasman tomonidan kashf etilgan. XX asrda inglizlar tomonidan mamlakatni mustamlakalashtirish maorilar qarshilik ko‘rsatganligi tufayli (1842-1846, 1860-1868-yillardagi maori urushlari) juda sekinlik bilan bordi. 1851-yilda Buyuk Britaniya mustamlakasi deb e’lon qilingan Yangi Zelandiya 1907-yili dominion maqomini qoiga kiritdi. Britan hamdo‘stligi tarkibida mustaqillikka esa 1931-yili erishdi. Fransiya tomonidan Tinch okeanida yadro sinovlarining o‘tkazilishi Yangi Zelandiya tomonidan qattiq qoralandi, 1985-yilgi «Grinpis ishi»dan keyin esa ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar yanada keskinlashdi.

Oxirgi o‘n yillik davomida hukumat Buyuk Britaniyaga bog‘liq bo‘lgan va agrar iqtisodiyot yo‘nalishini erkin bozor munosabatlariga asoslangan jahon iqtisodiyotiga moslashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirmoqda. Sanoatining nisbatan taraqqiy etgan tarmoqlari: oziq-ovqat ishlab chiqarish, selluloza-qog‘oz, kimyo, mashinasozlik, to‘qimachilik. Yuksak darajada rivojlangan qishloq xo‘jaligida (YIM - 9%) peshqadam o‘rinni chorvachilik egallaydi (qishloq xo‘jalik mahsulotlarining 80% ini beradi). Mamlakat iqtisodiyotida o‘rmonchilik va baliqchilik ham muhim o‘rin tutadi. Muhim savdo hamkorlari - YI mamlakatlari, Yaponiya, Avstraliya, AQSh. Temiryo‘llarining umumiy uzunligi - 4716 km, avtomobil yo‘llari - 92648 km (49547 km qattiq qoplamali yoilar), ichki suv yo‘llari esa - 1609 km. Mamlakatning asosiy portlari - Vellington, Oklend.